علت تخلیه نشدن آب فن‌کویل چیست

فن کویل یکی از تجهیزات رایج در سیستم‌ های تهویه مطبوع ساختمان است که علاوه بر تأمین سرمایش و گرمایش، باید آب حاصل از عملکرد کویل سرمایشی را نیز از طریق سیستم تخلیه یا درین خارج کند. گاهی ممکن است متوجه شوید آب داخل سینی فن‌ کویل باقی مانده، از دستگاه سرریز می‌ شود یا حتی از قسمت زیرین فن کویل روی سقف و کف می ریزد. در این شرایط یکی از مهم ترین سؤالات این است که چرا فن‌ کویل آب را تخلیه نمی کند؟

تخلیه نشدن آب فن‌ کویل معمولاً به مشکلاتی مانند گرفتگی لوله درین، کثیف بودن سینی تخلیه، شیب نامناسب لوله، خرابی پمپ درین یا نصب نادرست سیستم تخلیه مربوط می شود. البته برای پیدا کردن علت اصلی، باید وضعیت سینی، مسیر تخلیه و سایر اجزای مرتبط بررسی شود.

در این مقاله از فراکسیژن، مهم ترین علت های تخلیه نشدن آب فن‌ کویل و روش‌های رفع این مشکل را بررسی می کنیم.

قبل از بررسی علت تخلیه نشدن آب، بهتر است بدانیم این آب چگونه تولید می شود.

زمانی که فن کویل در حالت سرمایش کار می کند، هوای گرم و مرطوب محیط از روی کویل سرد عبور می‌ کند. رطوبت موجود در هوا در اثر تماس با سطح سرد کویل به قطرات آب تبدیل می شود. این قطرات روی کویل تشکیل شده و سپس به داخل سینی درین یا سینی تخلیه می ریزند.

آب جمع شده در سینی باید از طریق لوله درین از فن‌ کویل خارج شود. اگر این مسیر به هر دلیلی مسدود یا نامناسب باشد، آب داخل سینی باقی می‌ ماند و در نهایت ممکن است سرریز شود.

1. گرفتگی لوله درین

یکی از شایع ترین دلایل تخلیه نشدن آب فن کویل، گرفتگی لوله درین است. گرد وغبار، رسوبات، لجن، ذرات آلودگی و حتی رشد جلبک یا قارچ در محیط‌ های مرطوب می توانند به مرور مسیر تخلیه را مسدود کنند. وقتی مسیر درین گرفته باشد، آب نمی تواند با سرعت مناسب از سینی خارج شود و سطح آب داخل سینی بالا می رود.

راهکار:

ابتدا باید مسیر لوله درین بررسی شود. در صورت وجود گرفتگی، مسیر باید به روش مناسب تمیز شود. استفاده از فشار هوا یا روش‌ های تخصصی شست و شوی لوله می تواند به باز شدن مسیر کمک کند. البته اگر گرفتگی شدید باشد یا احتمال آسیب به لوله وجود داشته باشد، بهتر است این کار توسط تکنسین انجام شود.

2. کثیف شدن سینی تخلیه فن کویل

گاهی مشکل از خود لوله درین نیست و سینی تخلیه فن‌ کویل دچار آلودگی شده است. گرد وغبار و ذرات مختلف می‌ توانند داخل سینی جمع شوند و به مرور مسیر ورودی به لوله درین را مسدود کنند. در این حالت ممکن است لوله کاملاً سالم باشد، اما آب به دلیل بسته شدن دهانه تخلیه وارد آن نشود. تمیز کردن دوره‌ای سینی درین می تواند از ایجاد چنین مشکلی جلوگیری کند.

3. شیب نا مناسب لوله درین

لوله تخلیه باید به شکلی نصب شود که آب بتواند به‌ صورت طبیعی از سینی به سمت محل تخلیه حرکت کند. اگر شیب لوله مناسب نباشد یا بخشی از آن بالاتر از مسیر خروجی قرار گرفته باشد، آب ممکن است داخل لوله باقی بماند. در بعضی موارد نیز ایجاد قسمت های شکم‌ داده در مسیر لوله باعث جمع شدن آب و کاهش سرعت تخلیه می شود. بنابراین اگر فن کویل دائماً با مشکل تخلیه آب مواجه است، شیب و مسیر لوله درین باید بررسی شود.

4. گرفتگی یا تاخوردگی شیلنگ تخلیه

در برخی فن کویل‌ ها، به‌خصوص مدل‌ هایی که با شیلنگ انعطاف‌ پذیر به سیستم تخلیه متصل شده‌اند، ممکن است شیلنگ در اثر فشار، جا به جایی یا نصب نامناسب تا بخورد. تا خوردگی باعث کاهش قطر داخلی مسیر شده و خروج آب را دشوار می کند. در چنین شرایطی باید مسیر شیلنگ بررسی شود و در صورت نیاز، بخش آسیب دیده اصلاح یا تعویض شود.

5. خرابی پمپ درین

برخی فن کویل‌ ها به خصوص در شرایطی که امکان تخلیه طبیعی آب وجود ندارد، به پمپ درین مجهز می شوند. وظیفه این پمپ انتقال آب جمع شده در سینی به محل تخلیه است. اگر پمپ خراب شود، گیر کند یا برق آن قطع شود، آب داخل سینی باقی می ماند و ممکن است سرریز کند. در صورت وجود پمپ درین، باید مواردی مانند برق رسانی، عملکرد موتور پمپ، شناور یا سنسور سطح آب و مسیر خروجی بررسی شود.

6. نصب نادرست فن‌ کویل

یکی دیگر از دلایل احتمالی تخلیه نشدن آب، نصب نامناسب خود دستگاه است. فن کویل باید با شرایط مناسب و مطابق دستورالعمل سازنده نصب شود. اگر دستگاه بیش از حد کج باشد یا وضعیت آن باعث شود آب به سمت محل تخلیه حرکت نکند، ممکن است آب در بخشی از سینی جمع شود. به همین دلیل اگر مشکل تخلیه آب از همان ابتدای نصب وجود داشته باشد، بهتر است نحوه نصب و تراز بودن دستگاه بررسی شود.

7. یخ زدگی کویل سرمایشی

در برخی شرایط، ممکن است سطح کویل بیش از حد سرد شده و روی آن یخ تشکیل شود. پس از خاموش شدن یا کاهش سرمایش، یخ‌ ها شروع به ذوب شدن می کنند و حجم زیادی آب وارد سینی می شود. اگر سیستم تخلیه ظرفیت کافی نداشته باشد یا مسیر درین نیمه‌  گرفته باشد، این حجم آب ممکن است باعث سرریز شدن سینی شود. یخ زدگی کویل نیز می تواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ بنابراین نباید صرفاً با باز کردن مسیر درین، مشکل اصلی را تمام‌ شده در نظر گرفت.

8. کثیف بودن فیلتر هوا

کثیف بودن فیلتر فن‌ کویل می تواند جریان هوا را کاهش دهد و عملکرد سیستم سرمایشی را تحت تأثیر قرار دهد. وقتی جریان هوا به اندازه کافی از روی کویل عبور نکند، شرایط  کاری کویل تغییر کرده و احتمال ایجاد مشکلاتی مانند یخ زدگی افزایش پیدا می کند. به همین دلیل تمیز کردن فیلتر فقط برای کیفیت هوای خروجی اهمیت ندارد؛ بلکه می تواند به عملکرد صحیح کل سیستم نیز کمک کند.

9. دلایل نشتی آب از زیر فن کویل

گاهی کاربر به جای اینکه متوجه «تخلیه نشدن آب» شود، فقط مشاهده می کند که آب از زیر فن‌ کویل چکه می‌ کند. این مشکل می‌ تواند ناشی از موارد مختلفی باشد، از جمله:

• پر شدن بیش از حد سینی درین

• گرفتگی مسیر تخلیه

• ترک یا آسیب دیدگی سینی

• جدا شدن اتصال لوله درین

• عایق کاری نامناسب

• یخ‌ زدگی کویل و آب شدن ناگهانی یخ

• نصب نادرست دستگاه یا لوله تخلیه

بنابراین نباید برای هر نشتی، فقط لوله درین را مقصر دانست.

 

برای پیدا کردن علت مشکل می توان یک بررسی مرحله ای انجام داد که عبارت است از:

1. بررسی سینی درین:  ابتدا سینی تخلیه را از نظر وجود آب، آلودگی، رسوب و گرفتگی بررسی کنید. 

2. بررسی دهانه تخلیه:  مطمئن شوید دهانه‌ ای که آب از سینی وارد لوله درین می شود مسدود نشده باشد. 

3. بررسی مسیر لوله:  لوله را از ابتدا تا محل خروج بررسی کنید تا گرفتگی، تاخوردگی یا شکستگی وجود نداشته باشد.

4. بررسی شیب:  در سیستم‌ های دارای تخلیه ثقلی، شیب لوله باید به‌گونه ای باشد که آب به سمت خروجی حرکت کند.

5. بررسی پمپ درین: اگر دستگاه به پمپ مجهز است، عملکرد پمپ و اجزای مرتبط با آن باید بررسی شود. 

6. بررسی کویل و فیلتر: اگر همراه با مشکل تخلیه آب، کاهش سرمایش یا یخ زدگی نیز مشاهده می‌ شود، فیلتر و کویل باید بررسی شوند.

اگر گرفتگی سطحی و قابل دسترس باشد، ممکن است بتوان با روش‌های ساده آن را برطرف کرد؛ اما استفاده نادرست از فشار زیاد یا ابزار نامناسب می تواند باعث جدا شدن اتصالات یا آسیب به لوله شود. به همین دلیل اگر گرفتگی شدید است، آب به داخل ساختمان نشت می کند یا محل گرفتگی مشخص نیست، بهتر است از تکنسین کمک گرفته شود.

پیشگیری از گرفتگی مسیر تخلیه معمولاً ساده تر و کم‌هزینه‌ تر از تعمیر آسیب‌های ناشی از سرریز آب است. برای جلوگیری از این مشکل بهتر است اقدامات زیر را انجام دهید:

• فیلتر فن‌ کویل به صورت دوره ای تمیز شود.

• سینی درین در زمان سرویس بررسی و تمیز شود.

• مسیر تخلیه از نظر گرفتگی کنترل شود.

• لوله درین دچار تاخوردگی یا شکستگی نباشد.

• اتصالات لوله بررسی شوند.

• در صورت وجود پمپ درین، عملکرد آن بررسی شود.

• هرگونه نشتی یا تجمع آب سریعاً پیگیری شود.

در محیط‌ های بسیار مرطوب یا پرگرد وغبار، ممکن است سرویس و نظافت سیستم به دفعات بیشتری نیاز داشته باشد.

بله. باقی ماندن آب در سینی و سرریز شدن آن فقط یک مشکل ظاهری نیست. اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، ممکن است باعث آسیب به عایق‌ ها، سقف کاذب، دیوار، تجهیزات اطراف یا حتی برخی اجزای الکتریکی شود. همچنین رطوبت دائمی می‌ تواند محیط مناسبی برای رشد قارچ و ایجاد بوی نامطبوع ایجاد کند. به همین دلیل بهتر است نشتی یا تخلیه نشدن آب فن کویل نادیده گرفته نشود.

اگر با وجود تمیز کردن فیلتر و بررسی های اولیه، مشکل همچنان ادامه دارد، بهتر است سیستم توسط فرد متخصص بررسی شود. به خصوص در شرایط زیر بهتر است دستگاه بررسی تخصصی شود:

• آب به صورت مداوم از فن کویل نشت می‌ کند.

• پمپ درین کار نمی کند.

• کویل مرتب یخ می زند.

• مسیر درین دائماً دوباره مسدود می شود.

• سینی تخلیه آسیب دیده است.

• همراه با نشتی، مشکل برقی یا صدای غیرعادی وجود دارد.

• آب به نزدیکی موتور یا سایر قطعات الکتریکی رسیده است.

تخلیه نشدن آب فن‌ کویل یکی از مشکلاتی است که بیشتر به سیستم درین و نحوه عملکرد بخش سرمایشی دستگاه مربوط می شود. گرفتگی لوله درین، کثیف بودن سینی، شیب نامناسب لوله، تاخوردگی شیلنگ، خرابی پمپ درین و نصب نادرست از مهم ترین دلایل این مشکل هستند. همچنین عواملی مانند کثیف بودن فیلتر یا یخ زدگی کویل می توانند باعث افزایش آب حاصل از ذوب یخ و در نتیجه سرریز شدن سینی شوند. بنابراین برای رفع مشکل، بهتر است به‌جای تعویض سریع قطعات، ابتدا مسیر تخلیه، سینی، کویل و فیلتر به صورت مرحله‌ ای بررسی شوند. سرویس منظم و تمیز کردن مسیر درین می تواند از بسیاری از مشکلات مربوط به تجمع و نشتی آب جلوگیری کند و به افزایش عمر مفید فن کویل کمک کند.