راهنمای عملی و جامع برای خریداران آگاه سیستم های تهویه مطبوع | فرا اکسیژن
جدول انتخاب ظرفیت فن کویل بر اساس متراژ و عایق بندی ساختمان
چرا انتخاب ظرفیت مناسب فن کویل اهمیت دارد؟
انتخاب ظرفیت فن کویل یکی از مهم ترین تصمیم هایی است که در مرحله طراحی سیستم تهویه مطبوع باید گرفته شود. دستگاهی که ظرفیت آن بیش از نیاز فضا باشد، نه تنها هزینه خرید بالاتری دارد، بلکه در عمل هم کارایی ضعیفی نشان می دهد؛ کمپرسور پی در پی روشن و خاموش می شود، رطوبت گیری فضا ناقص انجام می شود و عمر دستگاه کاهش می یابد. دستگاه کم ظرفیت هم به همین اندازه مشکل ساز است: موتور مدام زیر بار کامل کار می کند، به دمای مطلوب نمی رسید و هزینه برق افزایش می یابد.
در این مقاله با بهره گیری از تجربیات ASHRAE و بر اساس استانداردهای عملی به کار رفته در پروژه های ایرانی، جدول های کاربردی ارائه داده ایم که انتخاب صحیح ظرفیت را برای شما ساده می کند.
نکته: اگر ترجیح می دهید این مطلب را به صورت ویدئو ببینید، توضیحات تصویری کامل این موضوع را در بخش فراویدئو فرا اکسیژن مشاهده کنید.
واحدهای اندازه گیری ظرفیت فن کویل
قبل از بررسی جدول ها، آشنایی با واحد های ظرفیت ضروری است:
| متراژ فضا (m²) | عایقبندی خوب | عایقبندی متوسط | عایقبندی ضعیف |
|---|---|---|---|
| تا ۲۰ متر | ۸۰۰۰ BTU | ۱۰۰۰۰ BTU | / ۱ BTU ۱۲۰۰۰ TR |
| ۲۰ تا ۳۵ متر | ۱۲۰۰۰ BTU | ۱۵۰۰۰ BTU | / ۱.۵ BTU ۱۸۰۰۰ TR |
| ۳۵ تا ۵۰ متر | ۱۸۰۰۰ BTU | ۲۰۰۰۰ BTU | / ۲ BTU ۲۴۰۰۰ TR |
| ۵۰ تا ۷۵ متر | ۲۴۰۰۰ BTU | ۳۰۰۰۰ BTU | / ۳ BTU ۳۶۰۰۰ TR |
| ۷۵ تا ۱۰۰ متر | ۳۶۰۰۰ BTU | ۴۰۰۰۰ BTU | / ۴ BTU ۴۸۰۰۰ TR |
| ۱۰۰ تا ۱۳۰ متر | ۴۸۰۰۰ BTU | ۵۰۰۰۰ BTU | / ۵ BTU ۶۰۰۰۰ TR |
این جدول برای ارتفاع سقف استاندارد ۲.۷ تا ۳.۲ متر تنظیم شده است. برای سقف های بلند تر، ظرفیت را بر اساس ضرایب بخش بعد تصحیح کنید.
منظور از سطح عایق بندی چیست؟
عایق بندی ضعیف
ساختمان های قدیمی (قبل از سال ۱۳۸۰)، دیوارهای تک جداره بدون عایق، پنجره های تک جداره یا آلومینیومی ساده، سقف بدون عایق حرارتی. این ساختمان ها بیشترین اتلاف انرژی را دارند.
عایق بندی متوسط
ساختمان هایی که مطابق مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان ساخته شده اند، پنجره دوجداره PVC یا آلومینیوم ترمال بریک، دیوارهای با عایق ۵ سانتی متر پشم سنگ یا یونولیت. اکثر ساختمانهای ایرانی ساخته شده بین ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۰ در این دسته قرار می گیرند.
| ضریب تصحیح | شرایط | عامل |
|---|---|---|
| ۱۵٪+ | رو به جنوب (تابش مستقیم) | جهت نما |
| ۱۰٪- | رو به شمال | جهت نما |
|
۵٪+
|
هر ۵۰ سانتی متر اضافه | سقف بلند (بالای ۳.۵ متر) |
| به ازای هر ۵ نفر ٪۱۰+ | بالای ۵ نفر در فضا | تراکم نفرات |
| ۲۰٪ تا ۳۰+ | وجود سرور/آشپزخانه/تجهیزات صنعتی | تجهیزات گرمازا |
| ۱۵٪+ | بنادر جنوبی، اهواز، بوشهر | اقلیم گرم و مرطوب |
مثال کاربردی: برای یک دفتر اداری ۶۰ متری در اهواز با نمای جنوبی، عایق بندی متوسط و ۸ نفر پرسنل:
| مناسب برای | مزیت اصلی | موقعیت نصب | نوع فن کویل |
|---|---|---|---|
|
آپارتمان مسکونی
|
نصب ساده، هزینه کم | دیوار اتاق | دیواری |
| دفاتر اداری، فروشگاه | توزیع یکنواخت هوا | سقف کاذب | سقفی کاستی |
|
هتل، ساختمان های لوکس
|
بدون دید، زیبایی بیشتر | داخل سقف کاذب | کانالی |
|
لابی، سالن های بزرگ
|
مناسب فضا های بلند | کف اتاق | زمینی |
اشتباهات رایج در انتخاب ظرفیت فن کویل
• فقط بر اساس قیمت انتخاب کردن: دستگاه ارزان تر با ظرفیت نامناسب در بلندمدت هزینه بیشتری تحمیل می کند.
• نادیده گرفتن بار گرمایشی: خیلی از خریداران فقط سرمایش را در نظر می گیرند. فن کویل باید برای هر دو فصل محاسبه شود.
• نادیده گرفتن بار رطوبت: در شهرهای مرطوب، رطوبت گیری بخش مهمی از ظرفیت واقعی را می گیرد.
• تکیه بر تجربه تعمیرکار بدون محاسبه: پیشنهاد شفاهی بدون محاسبه دقیق معمولاً با اشتباه همراه است.
• فراموش کردن سایز الکتروموتور: الکتروموتور ضعیف می تواند کارایی دستگاه با ظرفیت مناسب را کاهش دهد.
سوالات متداول
اگر بین دو فضا دیوار یا پارتیشن دائمی وجود دارد، هر فضا را جداگانه محاسبه کنید. اگر فضا کاملاً باز و متصل است، مجموع متراژ را ملاک قرار دهید.
خیر. دستگاه بزرگ تر از نیاز باعث می شود کمپرسور در سیکلهای کوتاه کار کند (Short Cycling)، رطوبت گیری ناقص بماند و عمر مفید دستگاه کاهش یابد. انتخاب دقیق همیشه بهتر از انتخاب بزرگ تر است.
بله، اما باید هماهنگ باشند. جمع ظرفیت تمام فن کویل های یک سیستم نباید از ظرفیت چیلر تجاوز کند. معمولاً یک ضریب تنوع (Diversity Factor) بین ۷۰ تا ۸۰ درصد هم در نظر گرفته می شود.
میخواهید این محاسبات را به صورت تصویری ببینید؟ آموزش کامل انتخاب ظرفیت فن کویل با مثالهای عملی در بخش فراویدئو فرااکسیژن قرار دارد.