یکی از رایجترین مشکلات کولرهای آبی در روزهای گرم تابستان، کاهش حجم باد خروجی است. بسیاری از افراد تصور میکنند وقتی باد کولر کم میشود باید موتور را تعویض کنند یا یک کولر جدید بخرند؛ در حالی که در اکثر موارد مشکل از بخشهای دیگری مانند پولی، تسمه، توربین یا کانالکشی است.
افزایش باددهی کولر آبی به معنای افزایش حجم هوایی است که در هر دقیقه توسط کولر جابجا میشود. در مهندسی تهویه مطبوع این پارامتر با واحد CFM اندازهگیری میشود. هرچه مقدار CFM بیشتر باشد، حجم بیشتری از هوا وارد ساختمان شده و احساس خنکی بهتری ایجاد میشود.
در این مقاله مهمترین روشهای افزایش باد کولر آبی را بررسی میکنیم؛ روشهایی که بسیاری از سرویسکاران حرفهای برای افزایش حجم هوای خروجی کولر از آنها استفاده میکنن
د.
چرا باد کولر آبی کم میشود؟
قبل از افزایش باددهی باید علت افت جریان هوا مشخص شود.
رایجترین دلایل عبارتاند از:
* شل شدن تسمه
* کوچک بودن پولی موتور
* کثیف شدن توربین
* فرسودگی یاتاقانها
* گرفتگی مسیر هوا
* نشتی کانالها
* خرابی موتور
* افت ولتاژ برق
* مسدود شدن دریچهها
اگر این موارد بررسی نشوند، حتی تعویض موتور نیز نتیجه مطلوبی نخواهد داشت.
روش اول: افزایش قطر پولی موتور
بدون شک موثرترین و شناختهشدهترین روش افزایش باددهی کولر آبی، تغییر قطر پولی موتور است.
در کولرهای آبی انتقال نیرو از موتور به فن توسط تسمه و پولی انجام میشود. هرچه قطر پولی موتور بزرگتر باشد، سرعت چرخش فن بیشتر خواهد شد.
مزایای افزایش قطر پولی
* افزایش دور فن
* افزایش حجم هوای خروجی
* بهبود گردش هوا در کانالها
* افزایش قدرت پرتاب باد
به عنوان مثال، افزایش قطر پولی از ۷ سانتیمتر به ۸ سانتیمتر میتواند چندین درصد حجم هوای خروجی را افزایش دهد.
البته باید دقت داشت که افزایش بیش از حد قطر پولی موجب بالا رفتن آمپر موتور و کاهش عمر آن خواهد شد.
روش دوم: کاهش قطر پولی فن
اگر امکان تعویض پولی موتور وجود نداشته باشد، میتوان قطر پولی متصل به محور فن را کاهش داد.
از نظر فنی نتیجه این روش مشابه بزرگتر کردن پولی موتور است و باعث افزایش سرعت چرخش توربین میشود.
این روش معمولاً در کولرهای قدیمی کاربرد زیادی دارد.
روش سوم: تنظیم کشش تسمه
بسیاری از کولرها به دلیل شل بودن تسمه بخش قابل توجهی از توان موتور را از دست میدهند.
زمانی که تسمه شل باشد:
* بخشی از انرژی موتور هدر میرود.
* سرعت واقعی فن کاهش مییابد.
* باد خروجی کم میشود.
تنظیم صحیح تسمه یکی از کمهزینهترین راهکارهای افزایش باد کولر است.
یک تسمه استاندارد باید حدود یک تا دو سانتیمتر انعطاف داشته باشد و نه بیش از حد شل باشد و نه بیش از حد سفت.
روش چهارم: تعویض تسمه فرسوده
تسمههای قدیمی معمولاً دچار ترک، سایش و لغزش میشوند.
در این شرایط حتی اگر تسمه ظاهراً سالم به نظر برسد، توان موتور را به درستی منتقل نمیکند.
تعویض یک تسمه فرسوده میتواند باعث افزایش محسوس حجم باد خروجی شود.
روش پنجم: شستشوی کامل توربین
توربین قلب سیستم هوادهی کولر آبی است.
پس از چند سال کارکرد، لایهای از گردوغبار و رسوبات روی پرههای توربین تشکیل میشود.
این آلودگیها باعث:
* افزایش وزن فن
* برهم خوردن بالانس
* کاهش راندمان هوادهی
می شوند.
تمیز کردن توربین معمولاً یکی از موثرترین اقدامات در سرویس سالانه کولر است.
روش ششم: رفع لقی و خرابی یاتاقانها
یاتاقانها وظیفه نگهداری محور فن را بر عهده دارند.
در صورت خرابی یاتاقان:
* محور به سختی میچرخد.
* سرعت فن کاهش مییابد.
* موتور تحت فشار قرار میگیرد.
نشانههای خرابی یاتاقان شامل صداهای غیرعادی، لرزش و گرم شدن بیش از حد محور است.
روش هفتم: کاهش افت فشار کانال
یکی از مهمترین عوامل کاهش باد در داخل ساختمان، افت فشار کانال است.
هرچه مسیر کانال طولانیتر و پیچیدهتر باشد، بخشی از فشار هوا از بین میرود.
عوامل مؤثر بر افت فشار:
* زانوییهای زیاد
* تغییرات ناگهانی قطر کانال
* مسیرهای طولانی
* کانالهای فرسوده
اصلاح کانالکشی میتواند تاثیر چشمگیری بر حجم باد خروجی داشته باشد.
روش هشتم: آببندی کامل کانالها
در بسیاری از ساختمانها بخشی از هوای تولید شده قبل از رسیدن به اتاقها از طریق درزهای کانال هدر میرود.
گاهی بیش از ۲۰ درصد هوای تولید شده توسط کولر از همین طریق از دست میرود.
استفاده از:
* چسب آلومینیومی
* درزگیر مخصوص کانال
* عایق مناسب
میتواند باعث افزایش محسوس باد در محل مصرف شود.
روش نهم: باز کردن مسیرهای مسدود شده
گاهی خود کولر عملکرد مناسبی دارد اما مسیر عبور هوا دچار مشکل شده است.
موارد زیر باید بررسی شوند:
* بسته بودن دریچهها
* وجود پرده یا کمد مقابل دریچه
* گرفتگی خروجیها
* مسدود شدن بخشی از کانال
رفع این موانع معمولاً سریعترین راه برای افزایش باد احساسشده در اتاق است.
روش دهم: استفاده از موتور سالم و استاندارد
اگر تمام موارد فوق بررسی شدند اما همچنان باد کولر ضعیف است، احتمالاً موتور دچار افت توان شده است.
در موتورهای قدیمی ممکن است:
* سیمپیچی ضعیف شده باشد.
* گشتاور کاهش یافته باشد.
* دور واقعی کمتر از مقدار اسمی باشد.
استفاده از موتور استاندارد و باکیفیت میتواند عملکرد کولر را به حالت اولیه بازگرداند.
آیا افزایش بیش از حد دور فن مفید است؟
بسیاری از افراد تصور میکنند هرچه دور فن بیشتر شود، عملکرد کولر بهتر خواهد شد.
در واقع افزایش بیش از حد دور فن میتواند مشکلاتی ایجاد کند:
* افزایش آمپر مصرفی
* داغ شدن موتور
* پارگی تسمه
* افزایش لرزش
* کاهش عمر یاتاقانها
به همین دلیل تغییر پولی باید بر اساس توان موتور و ظرفیت کولر انجام شود.
بهترین راه افزایش باد کولر آبی چیست؟
اگر بخواهیم روشها را از نظر تاثیر رتبهبندی کنیم، معمولاً نتیجه به شکل زیر خواهد بود:
1. تغییر قطر پولی موتور
2. اصلاح و آببندی کانالها
3. تنظیم یا تعویض تسمه
4. شستشوی توربین
5. رفع خرابی یاتاقانها
6. استفاده از موتور سالم
7. حذف موانع مسیر هوا
ترکیب این اقدامات میتواند حجم باد خروجی کولر را به میزان قابل توجهی افزایش دهد.
جمعبندی
کاهش باد کولر آبی همیشه به معنای خرابی موتور نیست. در بسیاری از موارد علت اصلی به تسمه، پولی، توربین یا کانالکشی مربوط میشود. بزرگتر کردن پولی موتور، کاهش افت فشار کانالها، آببندی مسیر هوا و سرویس صحیح قطعات مکانیکی از موثرترین روشهای افزایش باددهی کولر آبی هستند.
اگر این اقدامات بهدرستی انجام شوند، میتوان بدون خرید کولر جدید و با هزینهای بسیار کمتر، حجم هوای خروجی را به میزان قابل توجهی افزایش داد و در گرمترین روزهای تابستان نیز از عملکرد مطلوب کولر آبی بهرهمند شد.
فرااکسیژن در تلاش است بتواند با ارائه مطالب علمی درست مرجع صنعت تهیوه ایران شود.