کولر سلولزی برای ایجاد سرمایش مطلوب، به پخش یکنواخت آب روی تمام سطح پد نیاز دارد. پمپ، آب مخزن را به لوله یا ناودانی توزیع‌کننده می‌رساند و خروجی‌های تعبیه‌شده در آن، آب را در عرض پد پخش می‌کنند. اگر بخشی از این خروجی‌ها مسدود شود، بعضی نواحی پد خشک و برخی دیگر بیش از اندازه خیس می‌شوند. در چنین شرایطی، سطح مؤثر تبخیر کاهش می‌یابد و کولر نمی‌تواند ظرفیت مورد انتظار را تأمین کند. یکی از علت‌های مهم این مشکل، رسوب املاح موجود در آب، به‌ویژه ترکیبات کلسیم و منیزیم است. شناخت اثر سختی آب کمک می‌کند گرفتگی زودتر تشخیص داده شود و با نگهداری اصولی، از افت سرمایش و هزینه تعمیر جلوگیری شود.
سختی آب به چه معناست؟
سختی آب عمدتاً به حضور یون‌های کلسیم و منیزیم محلول مربوط است. این یون‌ها هنگام عبور آب از لایه‌های خاک و سنگ‌های طبیعی وارد آن می‌شوند. مقدار سختی معمولاً بر حسب میلی‌گرم بر لیتر معادل کربنات کلسیم بیان می‌شود. هرچه غلظت کلسیم و منیزیم بیشتر باشد، امکان تشکیل رسوب در شرایط مناسب افزایش پیدا می‌کند؛ با این حال، سختی به تنهایی معیار قطعی رسوب‌گذاری نیست. قلیائیت، میزان اسیدی یا قلیایی بودن آب، دما، غلظت سایر املاح و مقدار تبخیر نیز بر نوع و سرعت تشکیل رسوب اثر دارند.
در آب دارای سختی موقت، بخشی از کلسیم و منیزیم با بی‌کربنات همراه است. هنگامی که آب گرم می‌شود یا دی‌اکسیدکربن آن کاهش می‌یابد، تعادل شیمیایی تغییر می‌کند و امکان تشکیل کربنات کلسیم کم‌محلول افزایش می‌یابد. این ترکیب می‌تواند به شکل لایه‌ای سفید و نسبتاً سخت روی دیواره مخزن، لوله و سوراخ‌های توزیع‌کننده بنشیند. ترکیبات منیزیم و دیگر مواد معدنی نیز بسته به شرایط آب ممکن است در رسوب نقش داشته باشند. بنابراین ظاهر سفید رسوب به تنهایی برای تشخیص دقیق ترکیب آن کافی نیست.
چرا کولر سلولزی رسوب می‌گیرد؟
در کولر تبخیری، بخشی از آب در تماس با جریان هوا تبخیر می‌شود؛ اما بیشتر املاح محلول همراه بخار آب از دستگاه خارج نمی‌شوند و در آب باقی می‌مانند. در مدل‌هایی که آب مخزن دوباره به پد فرستاده می‌شود، این چرخه بارها تکرار می‌شود. با هر بار تبخیر، نسبت املاح به آب افزایش می‌یابد و آب در گردش غلیظ‌تر می‌شود. اگر بخشی از آب به‌طور منظم تخلیه و با آب تازه جایگزین نشود، غلظت مواد معدنی می‌تواند به حدی برسد که شرایط برای تشکیل رسوب فراهم شود.
توزیع‌کننده آب معمولاً مجراها و سوراخ‌هایی با قطر محدود دارد. با گذشت زمان، سطح عبور آب کوچک‌تر می‌شود و ذرات جداشده از رسوب یا آلودگی‌های معلق می‌توانند در قسمت‌های باریک گیر کنند. سوراخ‌های خروجی، زانویی‌ها، اتصالات و انتهای مسیر از نقاط حساس هستند. در مسیرهایی که جریان ضعیف است یا آب در آن‌ها می‌ماند، فرصت بیشتری برای ته‌نشینی ذرات و چسبیدن رسوب وجود دارد.
تفاوت سختی با شوری و مواد محلول
سختی آب را نباید با شوری یا مقدار کل مواد جامد محلول یکسان دانست. سختی عمدتاً به کلسیم و منیزیم مربوط است، در حالی که شاخص مواد جامد محلول، نمک‌ها و ترکیبات دیگری مانند سدیم و کلرید را نیز در بر می‌گیرد. ممکن است آب دارای مواد محلول زیاد، اما سختی نسبتاً کم باشد؛ همچنین امکان دارد سختی بالا باشد، در حالی که مقدار کل مواد محلول چندان زیاد نیست. برای ارزیابی خطر رسوب، بررسی سختی کل، قلیائیت، pH و هدایت الکتریکی در کنار یکدیگر مفیدتر از اتکا به یک عدد منفرد است.
نشانه‌های گرفتگی توزیع‌کننده
مهم‌ترین نشانه، خیس نشدن یکنواخت سطح پد است. ممکن است در بخش‌هایی از پد رگه‌های خشک دیده شود، در حالی که قسمت‌های دیگر آب زیادی دریافت می‌کنند. خروج آب از بعضی سوراخ‌ها ضعیف یا قطع می‌شود و طولانی شدن زمان خیس شدن پد، کاهش آب برگشتی به مخزن و باقی ماندن لکه‌های خشک پس از روشن شدن پمپ نیز می‌توانند نشانه اختلال باشند. البته این علائم فقط به رسوب مربوط نیستند؛ فیلتر کثیف، گرفتگی مکش پمپ، شلنگ تاخورده، افت عملکرد پمپ یا وجود لجن نیز می‌توانند همین وضعیت را ایجاد کنند. به همین دلیل باید کل مسیر آب بررسی شود.
پیامد توزیع نامناسب آب
سرمایش تبخیری زمانی به‌خوبی انجام می‌شود که سطح پد به صورت یکنواخت مرطوب باشد و هوا از میان مجراهای آن عبور کند. بخش خشک پد سهم کمی در تبخیر دارد و در نتیجه ظرفیت سرمایش کل دستگاه کاهش می‌یابد. کاربر ممکن است برای جبران این افت، کولر را مدت بیشتری روشن نگه دارد؛ اقدامی که لزوماً مشکل را برطرف نمی‌کند و می‌تواند مصرف برق و آب را افزایش دهد. رسوب شدید روی سطح پد نیز ممکن است منافذ عبور هوا را محدود کند، افت فشار را افزایش دهد و جریان هوای خروجی را کاهش دهد. بازدید منظم بسیار مهم است.
دیدگاه کاربران (0)